بنابر اين ، بر كسى كه پيش از غروب داراى شرايط بوده ، ليكن هنگام غروب فاقد آنها گشته است ، واجب نخواهد بود ؛ هرچند در صورت پيدايى شرايط در فاصلهء زمانى بين غروب شب عيد و اقامه نماز عيد ، پرداخت فطريه مستحب است . 15 زمان وجوب زكات فطره ، بنابر قول مشهور ميان متأخران ، غروب روز آخر ماه رمضان است . 16 چنانچه پيش از غروب آفتاب شب عيد فطر ، كسى به نان خوران انسان افزوده شود ، مانند آنكه بچه‌اى به دنيا آيد ، زكات فطرهء او واجب خواهد بود . 17 اگر كسى پيش از غروب شب عيد بميرد ، زكات فطره از مال او پرداخت نمىشود ؛ اما اگر بعد از غروب فوت كند ، زكات فطره او و خانواده‌اش از مال او پرداخت مىگردد ؛ 18 ليكن برخى ، زكات فطره را در مال او واجب ندانسته‌اند . 19 حج : بنابر قول مشهور ، زمان رمى جمره از طلوع تا غروب آفتاب است ، مگر براى معذوران 20 ( - - ) رمى جمره ) . وقت اختيارى وقوف در عرفات ، ظهر روز نهم ذيحجه تا غروب است ، و چنانچه از روى نادانى يا فراموشى ، پيش از غروب از عرفات خارج شود ، اشكال ندارد ؛ 21 اما اگر به عمد خارج شود و تا پيش از غروب برنگردد ، بايد كفّاره بدهد . 22 نكاح : آميزش با همسر هنگام غروب آفتاب تا از بين رفتن سرخى آن مكروه است . 23 طلاق : عدّهء وفات چهار ماه و ده روز است و با غروب آفتاب روز دهم پايان مىيابد . 24 صيد و ذباحه : زمان ذبح قربانى در روز عيد قربان از طلوع آفتاب تا غروب آن است . 25

--> ( 1 ) . مستند الشيعة 4 / 25 - 35 ؛ الحدائق الناضرة 6 / 163 - 169 * ( 2 ) . اشارة السبق / 84 ؛ المختصر النافع / 22 ؛ الجامع للشرائع / 155 ؛ ارشاد الاذهان 1 / 243 * ( 3 ) . مختلف الشيعة 2 / 39 ؛ غاية المرام 1 / 117 ؛ جامع المقاصد 2 / 17 * ( 4 ) . منتهى المطلب 9 / 268 ؛ الحدائق الناضرة 6 / 163 * ( 5 ) . موسوعة الخوئى 10 / 13 * ( 6 ) . العروة الوثقى 2 / 144 ؛ مصباح الهدى 7 / 65 * ( 7 ) . العروة الوثقى 2 / 149 * ( 8 ) . جامع المقاصد 2 / 17 ؛ كشف اللثام 3 / 33 ؛ الحدائق الناضرة 6 / 163 * ( 9 ) . جواهر الكلام 7 / 74 - 75 و 94 * ( 10 ) . 282 *